TEKNİK İÇERİĞE SAHİP GELİŞTİRMELERİN KORUNMA BİÇİMLERİ

TEKNİK İÇERİĞE SAHİP GELİŞTİRMELERİN KORUNMA BİÇİMLERİ
TEKNİK İÇERİĞE SAHİP GELİŞTİRMELERİN KORUNMA BİÇİMLERİ

Teknik içeriğe sahip geliştirmeler bir teknik problemle ilişkilendirilebilir geliştirmeler olarak sınıflandırılmakta olup ülkemizde patent veya faydalı model başvurusu yapmak suretiyle koruma altına alınabilmektedir. Teknik problem çözümü ifadesi teknik zeminden ayrılındığında başvuruların çeşitli hukuki itirazlara uğrayacakları anlamına gelir. Örneğin bir patent başvurusunda teknik olmayan bir içerik koruma talebi konusuysa, örneğin bir iş yapma yöntemi (bir teknik problem çözümü ile ilintisi bulunmayan) söz konusuysa patent başvurusu resmi tescil otoritesi tarafından reddedilecektir.

Aynı teknik ihtivayı korumak için bir patent başvurusu veya bir faydalı model başvurusu yapmak mümkündür. Kimi özel durumlarda müşterilerin stratejik ihtiyaçlarına göre daha sonra birisi geri çekilmek kaydıyla biri patent ve diğeri faydalı model başvurusu olmak üzere eşzamanlı iki başvuru da yapılabilir. Böylelikle iki süreç birlikte takip edilerek müşteriye avantaj tesis eden başvuru türü muhafaza edilerek diğeri terk edilir. Aynı teknik ihtivaya sahip ve farklı türde iki başvurunun aynı istem setine (özellikle ana istem objeleri bağlamında) sahip olmamak kaydıyla muhafaza edilmesi kimi hallerde mümkün olabilir.

Faydalı model başvurusu ile patent başvurusu yasal olarak sağladıkları etkin koruma bakımından daha kıyaslanabilir derecede yakın olsalar da diğer bakımlardan çok farklıdırlar. Faydalı model belgesinin koruma süresi patent tescilinin yarısı kadar olup, 10 yılla sınırlıdır. Diğer yandan patent sistemi araştırma inceleme gibi prosedürel adımlarının varlığıyla farklılık gösterirken faydalı model başvurusu sistemi başvuru sahibinin sunduğu teknik içeriğe ve talep ettiği koruma kapsamına sadece üçüncü taraf itirazcılarının denge unsuru olarak müdahil olabildikleri bir sistemdir. Bir başka deyişle bir faydalı model belgesinin teknik ihtivası ve istem setindeki koruma kapsamı çok açgözlü biçimde (aslında yeni olmayan ve yasaya aykırı biçimde yeni olmamasına rağmen koruma talep edilmiş unsurlar içererek) kaleme alındıysa bu durumun tescile bağlanmasının önüne geçmek bir üçüncü kişi itirazı dosyalanmadıkça olası değildir.

Yukarıda belirtilen prosedürel adımların noksanlığı faydalı model başvurularını son derece hızlı tescile bağlanan ve patent başvurularına kıyasla belirgin derecede daha ucuz bir seçenek haline getirmektedir. Ne var ki bu başvuruların herhangi bir araştırma ve incelemeye tabi tutulmaması hukuken gelişigüzel formüle edilmiş istemler ve yeni olmadığı ilk görüşte anlaşılan we çok geniş sayıda üçüncü ticari taraf tarafından tecavüz edildiği çok açık olan koruma kapsamlarına yol açmaktadır.

Faydalı model başvuruları yasada yer bulmuş ve yenilik kriteri gözetilerek yazılması durumunda hakkaniyetli bir koruma kapsamı ve belge temin ederek kullanılmasında bir sakınca bulunmayan bir başvuru sistemine aittir.

Stan Advoka olarak çok özel durumlar dışında (buluşun patentlenebilirlik kriterlerinden sadece yeniliğe sahip olması, müşterinin bütçe dengeleri, stratejik başvurular) faydalı model başvurularını tavsiye etmiyor olmakla birlikte bir faydalı model başvurusu hazırladığımızda bunun tescil sonrası mahkeme yoluyla hükümsüz kılınamayacak biçimde yeniliği güvence altına alınmış fakat yine de etkin biçimde geniş bir koruma kapsamına sahip olmasına özen gösteriyoruz.